Αφού υπήρξε το καταφύγιο της χαριστικότητας και, στη ρομαντική εποχή, ο ναός ο απαγορευμένος στους εμπόρους, η κουλτούρα ενέδωσε στη λογική του κυρίαρχου οικονομικοκοινωνικού συστήματος. Εισχωρεί στην οικονομία σαν είδος πολυτελείας προσιτό σε όλους, ενώ το θέαμα, απορροφώντας την, προσδίδει στις οφθαλμαπάτες τής υποκειμενικής πραγμάτωσης την ετικέτα της πνευματικότητας.